muzir.org – çizgili gazete!

COP31’e doğru: Sivil toplumun talebi fosil yakıttan çıkış, adil geçiş…

Antalya’da COP31’e sayılı günler kala bir yanda petrol aramaları için acele kamulaştırmalar sürerken, diğer yanda sivil toplum kömürden çıkış takvimi ve adil geçiş için birleşiyor. Resmi masaya alınmayan örgütlerin Halk Zirvesi’yle yükselttiği ses, sürecin asıl meşruiyet sınavı olacak.

Alev Karakartal yazdı.

İllüstrasyon: İdil Keysan

son haberler

Deniz Tapkan, Haber

Sinemada vegan etik: 14 filmlik bir seçki

Sinemada hayvanlar nasıl temsil ediliyor? Doğayı korumayı ve ekolojik yıkıma dikkat çekmeyi amaçlayan görsel anlatılar, insan olmayan hayvanların sistematik sömürüsünü ne ölçüde görünür kılıyor? Deniz Tapkan’ın haberi.
Daha fazlasını okumak için tıkla.

Tüm haberler

Karikatür

Ahlaka Mugayir: Alkollü içki yasaklarında halk sağlığı nerede bitiyor, yaşam tarzına müdahale nerede başlıyor?

“Ahlaka Mugayir” dosyasının bu bölümünde, 2013’te yaşam tarzı tartışmasının merkezine yerleşen alkol yasaklarına, yasakların bugüne uzanan etkilerine ve halk sağlığı ile bireysel tercih arasındaki sınırın nerede çizilebileceğine bakıyoruz.

Müberra Ünsal’ın dosya haberi.

İllüstrasyon: Zeynep Özatalay.

kÖŞE YAZISI

Ambulansı kim arayacak?

Yeşer Sarıyıldız yazdı.

Çevresinde kimsenin konuşmadığını gören bir başkasıysa, ya kendisinin yanıldığını düşünüyor ya da konuşursa bedeli tek başına ödeyeceğinden korkuyor. İlk sessizlik, bir sonrakini doğuruyor. Alman siyaset bilimci Elisabeth Noelle-Neumann buna suskunluk sarmalı diyor.

Görsel, siyah, beyaz ve gri tonlarında yapılmış, eski bir aile fotoğrafını andıran dijital bir resim. Loş bir odada, ciddi ve hüzünlü yüz ifadeleriyle kameraya bakan altı kişi bulunuyor: iki erkek, iki kadın ve iki çocuk. Resmin sol tarafında koyu renk takım elbise giymiş genç bir erkek ayakta duruyor. Yanında, bıyıklı, kravatlı, orta yaşlı bir erkek var. Önlerinde, beyaz elbiseli küçük bir kız çocuğu oturuyor. Sağ tarafta koyu renk elbiseler giymiş iki kadın yer alıyor. Kadınlardan biri kısa, kabarık saçlı; diğeri ise uzun, koyu renk saçlı. Önlerinde, koyu renk ceket ve beyaz gömlek giymiş küçük bir erkek çocuk oturuyor. Kadınlardan biri elini çocuğun omzuna koymuş. Resmin en dikkat çekici unsuru, aileyi tam ortasından ikiye ayıran parlak beyaz bir yarık. Yukarıdan başlayıp aşağıya doğru düzensiz biçimde uzanan bu yarık, eski bir fotoğrafın yırtılmış ve arkasından güçlü bir ışık sızıyormuş gibi görünmesini sağlıyor. Sol taraftaki erkekler ve kız çocuğu ile sağ taraftaki kadınlar ve erkek çocuğu, bu keskin ışık çizgisinin iki yanında kalıyor. Arka planda belli belirsiz bir pencere, duvarda asılı bir çerçeve ve sağ köşede bir bitki görülüyor. Resmin tamamında yumuşak, bulanık fırça darbeleri ve koyu gölgeler hâkim.

Aile: Sığınak mı, suç ortağı mı?

Ceren Yakıcı yazdı. Cansu Gürsu resmetti.

“Ailem Güvende” operasyonuyla kriminalize edilen LGBTİ+ özneleri, susturulan bilimi ve “kutsal aile” mitini sorgulayan bu metin, klinik psikolojiden feminist teoriye, biyopolitikadan azınlık stresine uzanan bir hat çekerek soruyor: Aile gerçekten güvenli bir sığınak mı, yoksa şiddeti ve tahakkümü örten korunaklı bir suç ortağı mı?

Görselde ilk bakışta bir aile içi sahne var; fakat kompozisyon huzurlu olmaktan çok gerilimli ve tekinsiz. Merkezde takım elbiseli bir erkek, yatağın kenarında oturuyor ya da yarı oturur durumda. İki kadın ona çok yakın; biri arkasından/yanından erkeğin kolunu ya da kıyafetini kavrıyor, diğeri önünde diz çökmüş ya da eğilmiş halde. Bu fiziksel yakınlık ilk bakışta bakım verme, giydirme ya da yardım etme gibi okunabilir; ancak figürlerin duruşları ve yüz ifadeleri sahneyi sıradan bir aile anından çıkarıyor. Özellikle kadınların bedenleri erkeğin etrafında neredeyse bir kuşatma oluşturuyor. Sağ tarafta kapı ya da pencere açıklığında küçük bir kız çocuğu duruyor. Diğerlerinden fiziksel olarak ayrılmış; olup biteni uzaktan izliyor. Ellerini önünde birleştirmiş olması ve mesafeli konumu ona hem tanık hem de dışarıda bırakılmış biri hissi veriyor. Mekân bir yatak odasını andırıyor: solda yatak, ortada dolap ya da komodin, sağda perde ve açıklık var. Ancak ev içi dekor sıcaklık üretmiyor. Koyu tonlar, sert gölgeler ve figürlerin sıkışık yerleşimi mahremiyet yerine baskı ve kapatılmışlık duygusu yaratıyor. Ortadaki dolabın üzerindeki nesneler ve içindeki dekoratif figür de sahneye biraz törensel, hatta uğursuz bir hava katıyor.

Aileyi kimden koruyorsunuz?

Seran Vreskala yazdı.

İsimlerin böyle bir liste hâlinde kamuya açılmasına aslında şaşırmıyorum. Çünkü hedef göstermek bu ülkede neredeyse bir ata sporudur. Bir zamanlar Alevilerin evlerinin kapılarına kırmızı çarpılar konulmadı mı? 6–7 Eylül İstanbul Pogromu’nda Rumların, Ermenilerin ve Yahudilerin evleriyle iş yerleri önceden belirlenmiş adres listeleri üzerinden hedef alınmadı mı? Bunun için medya kullanılmadı mı?

Tüm köşe yazıları

LGBTİ+’lar bir aydan fazla tutsak… peki, aileler güvende mi?

Tekerrür: Hamallar ve kundura işçileri grevde

144 yıl önce bugünden bir haber… Sirkeci’de ticareti durduran sırt hamallarından Tatavla’da tezgah bırakan kunduracılara uzanan ilk direnişler, emek tarihini ve 1908’e varan örgütlenme zeminini nasıl şekillendirdi? Gökçe Akgöl’ün haberi.

Muzır konular

Muzır Tefrika: Portakal Likörü – Muzır Neşriyat

lgın Çavlan’ın “Portakal Likörü” öyküsü, babasını kaybettikten sonra işinden de kovulan bir gazetecinin annesinin evine dönmesiyle başlar. Anlatıcı burada, üst katta yaşayan emekli gazeteci Dudu Hanımla yakınlaşır ve onun yaptığı portakal likörünü içerken geçmişini dinlemeye başlar. Dudu Hanım, gençliğinde Kıbrıs’ta Nidai adlı bir adama âşıktır; ancak çatışmalar sırasında askere alınan Nidai kaybolur ve bir daha geri dönmez. Yıllar sonra bulunan bir nottan, Nidai’nin cepheden kaçmaya çalışırken kendi kuzeni tarafından yanlışlıkla vurulduğu ve bir portakal ağacının altına gömüldüğü anlaşılır. Buna rağmen kemiklerine ulaşılamaz; Dudu Hanım da onun anısını yaşatmak için Kıbrıs’tan getirttiği portakallarla likör yapmaya devam eder. Anlatıcı bu hikâyeden etkilenerek uzun süredir yazamadığı kayıplar ve faili meçhuller üzerine kitabına yeniden başlar ve kitabına “Portakal Likörü” adını verir. Öykü; kayıp, savaş, bellek, aşk ve geçmişle hesaplaşma temalarını Kıbrıs çatışmaları üzerinden işler. Muzır Tefrika’nın yeni öyküsü Ilgın Çavlan’ın kaleminden “Portakal Likörü”. Öyküye Oğuz Demir’in illüstrasyonları eşlik ediyor. Öykünün tüm tefrikası yayımda!